بوم دیجیتال مارکتینگ چیست؟+۲نمونه بوم و مثال کامل

بوم دیجیتال مارکتینگ چیست و چرا باید از آن استفاده کنیم؟ شامل چه بخش‌هایی می‌شود و چه تفاوتی با بوم کسب و کار دارد؟

این‌ها اساسی‌ترین سوالاتی هستند که در این مقاله به آن‌ها پاسخ می‌دهم. بسیاری از افراد عبارت “بوم مدل کسب و کار” یا همان Business Model Canvas را شنیده‌اند، اما “بوم دیجیتال مارکتینگ” یا Digital Marketing Canvas کمی غریب است و به همین خاطر قصد داریم به طور مفصل راجع به آن صحبت کنیم. پس اگر می‌خواهید با بوم دیجیتال مارکتینگ آشنا شوید و کسب و کار خود را به صورت اصولی پیش ببرید، ادامه مقاله را مطالعه کنید.

البته این نکته را یادآور می‌شوم که بوم دیجیتال مارکتنیگ، اولین مقاله از سری مقالات دوره رایگان دیجیتال مارکتنیگ آغازینو هست. در این دوره رایگان قرار است طی ۱۲ جلسه (۱۲ ویدئو و مقاله) راه‌اندازی یک کسب و کار آنلاین را به ساده‌ترین و کوتاه‌ترین شکل ممکن به شما آموزش دهیم. پس با مقالات سریالی ما همراه باشید.

موضوعاتی که در این مقاله راجع به آن‌ها صحبت می‌کنیم:

پیشنهاد می‌کنم برای شروع کار حتما ویدئو زیر را ببینید و بعد بروید سراغ ادامه مقاله.

بوم مدل کسب و کار (Business Model Canvas) چیست؟

هر کاری برای شروع نیاز به یک نقشه راه کلی دارد تا به درستی در تمام مراحل پیش برود. بوم مدل کسب و کار تصویری روشن و واضح از فعالیت‌ها و بخش‌های مختلف یک کسب و کار یا استارت آپ است که آن را به صورت مکتوب در می‌آوریم تا یک دید کلی از کسب و کارمان داشته باشیم. بخش‌های مختلف این بوم مشخص می‌کند که تیم کاری، سرمایه‌گذاران و تمام افراد فعال در آن استارت آپ یا کسب و کار چه وظیفه‌ای دارند و استراتژی‌های لازم برای رسیدن به هدف به کمک آن تعیین می‌شود.

بوم مدل کسب و کار

همانطور که می‌بینید بوم کسب و کار از ۹ بخش تشکیل شده است:

  1. بخش‌بندی مشتریان
  2. ارتباط با مشتریان
  3. کانال‌ها
  4. ارزش پیشنهادی
  5. فعالیت‌های کلیدی
  6. همکاران کلیدی
  7. منابع کلیدی
  8. جریان درآمدی
  9. ساختار هزینه‌ها

بیشتر بخوانید: چطور کسب و کار آنلاین راه‌اندازی کنیم؟

برای اینکه در این مقاله صحبت طولانی نشود و حوصله شما سر نرود، بوم کسب و کار را آنالیز نمی‌کنیم و مستقیم می‌پردازیم به مبحث خودمان، یعنی بوم دیجیتال مارکتینگ. در اینجا تنها به گفتن یک نکته اساسی بسنده می‌کنم و آن هم تفاوت این بوم با بوم دیجیتال مارکتینگ است.

این بوم برای تمام کسب و کارها (چه کسب و کار سنتی چه انلاین) از نان شب واجب‌تر است، چرا که شما را از سردرگمی خارج می‌کند و به تمام فعالیت‌های شما هدف می‌دهد، اما بوم بازاریابی دیجیتال همانطور که از اسمش مشخص است، در کسب و کارهای آنلاین کاربرد دارد و در واقع مکمل بوم کسب و کار محسوب می‌شود. حالا این  بوم دقیقا چیست و چه اجزایی دارد؟ در ادامه بررسی می‌کنیم.

بوم دیجیتال مارکتینگ (Digital Marketing Canvas) چیست؟

خب رسیدیم به بحث اصلی این مقاله یعنی بوم دیجیتال مارکتینگ. همانطور که گفتیم، بوم دیجیتال مارکتینگ به نحوی مکمل بوم کسب و کار است و یک دید کلی از بازاریابی دیجیتال به شما می‌دهد، به شما کمک می‌کند استراتژی‌های بازاریابی خود را بهبود ببخشید، نرخ موفقیت کمپین‌ها و اهدافی که مشخص کرده‌اید را به درستی بدست آورید و خطر شکست ایده‌هایی که دارید را کاهش دهید.

بیشتر بخوانید: بازاریابی دیجیتال چیست و چه شاخه‌هایی دارد؟

دیجیتال مارکترها با استفاده از این بوم کلیات پروژه‌های خود را برای اعضای گروه، مشتریان و ذی‌نفعان به اشتراک می‌گذارند. در ادامه یکی از بهترین بوم‌های بازاریابی دیجیتال را به شما معرفی می‌کنم.

یک نمونه بوم دیجیتال مارکتینگ

نمونه بوم دیجیتال مارکتینگ

این بومی‌ست که در اکثر منابع معتبر مثل digitalmarketingcanvas.ca وجود دارد.در ادامه تمام اجزای آن را به همراه مثال با هم بررسی می‌کنیم.

بیشتر بخوانید: راهنمای گام به گام دیجیتال مارکتینگ

۱) ارزش پیشنهادی

صندوقچه ارزشمند

ارزش پیشنهادی یعنی همان ارزش و ویژگی منحصر به فردی که شما به مشتریان و مخاطبان خود ارائه می‌دهید و در واقع همان چیزی هست که باعث تمایز شما از رقبا می‌شود که عموما باید در یک یا دو مورد خلاصه شود. باید مشخص کنید که چرا مشتری باید به سراغ شما بیایید و از بین رقبای دیگر شما را انتخاب کند.

مثلا اگر شما بخواهید در حال حاضر یک سرویس تاکسی اینترنتی راه‌اندازی کنید، تا زمانی که یک ویژگی منحصر به فرد خلق نکنید که باعث تمایز و البته برتری شما نسبت به اسنپ یا تپسی شود، نمی‌توانید به موفقیت در این زمینه امیدوار باشید. می‌توانید استفاده از تاکسی‌های پرنده را به عنوان یک ویژگی منحصر به فرد اعلام کنید تا از همین فردا تمام مشتریان اسنپ و تپسی را روی هوا بقاپید

۲) کانال بازاریابی

کانال بازاریابیکانال بازاریابی یعنی راه دسترسی شما به مشتریان از چه طریقی هست و کجا می‌توانید با آن‌ها ارتباط برقرار کنید. شما می‌توانید از طریق وب‌سایت، اینستاگرام، اپلیکیشین و … به مشتریان خود دسترسی داشته باشید و با آن‌ها در ارتباط باشید.

اینجاست که باید بهترین راه و جایی که مشتری شما در دنیای دیجیتال بیشترین حضور را در آن دارد پیدا کنید و در آن مشغول به فعالیت شوید. البته این حرف به این معنی نیست که لزوما باید از طریق یک کانال با مشتری ارتباط داشته باشید، بلکه یکی از ویژگی‌های مثبت دیجیتال مارکتینگ این است که شما می‌توانید در بستری گسترده با مشتری خود در ارتباط باشید و با هزینه‌ای کم حضور پررنگی در بازار دیجیتال داشته باشید.

برای مثال کانال بازاریابی اسنپ شامل اپلیکیشن این برنامه، اینستاگرام و وب‌سایت آن می‌شود که از طریق هر کدام از آن‌ها می‌تواند مشتریان خود را جذب کند.

۳) مخاطب هدف

افراد مختلف به عنوان جامعه هدف در بوم دیجیتال مارکتینگ

مخاطب هدف یعنی کسی که محصول یا خدمت شما برای او طراحی شده و در راستای رفع نیازش تلاش می‌کنید و در واقع شامل گروهی از افراد می‌شود که شما دوست دارید پیام‌های بازاریابی شما را دریافت کند.

برای مثال مخاطب هدف اسنپ تمام افرادی هستند که در یک مکان نیاز به تاکسی دارند و حالا خودشان می‌توانند درخواست سرویس بدهند یا از دیگران بخواهند تا برایشان این کار را انجام دهند.

۴) سفر مشتری

ردپای سفر مشتری

سفر مشتری شامل تمام مراحلی می‌شود که مشتری بالقوه با برند شما آشنا می‌شود، به آن علاقمند می‌شود، ترغیب به خرید می‌شود و در نهایت تصمیم به خرید می‌گیرد. باید برای هر کدام از مراحل سفر مشتری برنامه مشخصی داشته باشید و مشخص کنید که در کدام مرحله و چه زمانی می‌خواهید آن‌ها هدف مد نظر شما را محقق کنند.

۵) مشخص کردن اهداف (با مدل SMART)

هدف گذاری

در این قسمت باید مهم‌ترین اهدافی که مدنظر سازمان است را مشخص کنید. برای تعیین هدف بهترین راه استفاده از مدل  SMART است. این مدل  بر خلاف اسمش خیلی هوشمندانه یا پیچیده نیست، بلکه به ساده‌ترین شکل ممکن، روش درست هدف‌گذاری را به ما آموزش می‌دهد.

SMART  از حروف اول ۵ کلمه تشکیل شده است که به ترتیب ویژگی‌های زیر را بیان می‌کنند:

Specific یا مشخص بودن: یعنی هدف شما باید دقیقا مشخص باشد. برای مثال اینکه بگویید می‌خواهید فروش محصولات از طریق سایت را افزایش دهید دقیق نیست، اما اینکه بگویید هدف این است که از طریق بهینه‌سازی سایت و تبلیغات گوگل این افزایش فروش را داشته باشید، یعنی دقیقا مشخص کرده‌اید که چطور می‌خواهید به این هدف برسید.

Measurable یا قابل اندازه‌گیری: هدف نباید به صورت کلی مشخص شود و باید با اعداد و ارقام قابل اندازه‌گیری باشد. مثلا اینکه بگویید هدف شما افزایش ترافیک سایت است، هدفی قابل اندازه‌گیری نیست، اما اینکه بگویید می‌خواهید ترافیک سایت را ۱۰۰۰ نفر افزایش دهید مشخصا قابل اندازه‌گیری هست و می‌توانید بسنجید که چقدر در رسیدن به آن موفق بوده‌اید.

Achievable or Attainable یا قابل دستیابی: هدفی که مشخص می‌کنید نباید خیلی دور از دسترس باشد. این حرف به این معنی نیست که نمی‌توانید به اهداف بزرگ برسید، اما باید واقع‌بین باشید و اهداف خیلی بزرگ را به هدف‌های کوچک‌تر بشکنید تا بتوانید به آن دست پیدا کنید.

Relevant یا مناسب و مرتبط: این هدف باید با سایر اهداف سازمان مرتبط باشد و با آن‌ها همخوانی داشته باشد. مثلا هدف شما فروش یک محصول است. اگر هیچ یک از مخاطبان شما در اینستاگرام فعالیت نمی‌کنند، اما شما همه‌ی تلاشتان را بکنید تا فالوئرهای اینستاگرام را افزایش دهید، این کار هیچ سودی برای سازمان و فروش محصولات شما ندارد.

Time-based or time bounded یا زمان‌دار: باید برای رسیدن به اهداف خود زمان مشخص کنید، در غیر این صورت هر چقدر صبر کنید از غوره‌ی شما حلوا ساخته نمی‌شود! برای مثال باید بگویید که می‌خواهید طی ۳ ماه، ۱۰k افزایش فالوئر داشته باشید. این یعنی برای رسیدن به این تعداد زمان مشخص کرده‌اید و این کار را به امان خدا نسپرده‌اید.

۶) شاخص کلیدی عملکرد یا  KPI

شاخص کلیدی

پس از مشخص شدن هدف، نوبت به شاخص کلیدی عملکرد می‌رسد. یک هدف برای اینکه قابل سنجش باشد و بتوانید به درستی مشخص کنید چقدر در تحقق آن موفق بوده‌اید و چقدر دیگر تا رسیدن به آن فاصله دارید باید کاملا قابل اندازه‌گیری بوده و با اعداد و ارقام قابل بیان کردن باشد. KPI همان شاخص عددی هست که مشخص می‌کند یک سازمان چقدر در رسیدن به اهداف خود موفق بوده است.

مثلا هدف یک کتاب‌فروشی آنلاین این است که در طول ۳ ماه، ۵۰ میلیون تومان فروش از طریق سایت داشته باشد. برای رسیدن به این هدف می‌تواند چندین  KPI تعریف شود مثل بهینه‌سازی سایت، استفاده از تبلیغات گوگل برای بیشتر دیده شدن سایت، تبلیغات در اینستاگرام و … .

۷) معیارهای اندازه‌گیری

اندازه گیری

یکی از بزرگ‌ترین مزایای یک کسب و کار آنلاین این است که می‌توانید جزء به جزء فعالیت مشتریان را رصد کنید و میزان موفقیت یا عدم موفقیت هر فعالیتی که انجام می‌دهید را اندازه‌گیری کنید. معیارهای اندازه‌گیری با توجه به شاخص‌های کلیدی عملکردی که برای اندازه‌گیری انتخاب می‌کنید متفاوت هستند و در راستای افزایش کیفیت آن‌ها استفاده می‌شوند.

برای مثال اگر یک وب‌سایت داشته باشید، می‌توانید با استفاده از ابزاری مثل گوگل آنالیتیکس، نرخ پرش و مدت زمانی که کاربران در سایت شما سپری کرده‌اند را اندازه‌گیری کنید یا با ابزار دیگری مثل سرچ کنسول، میزان کلیک به میزان نمایش (CTR) را اندازه‌گیری کرده و در نهایت با استفاده از این آمارها در راستای بهبود سایت تلاش کنید.

۸) تاکتیک‌ها

تاکتیک‌های بوم دیجیتال مارکتینگآخرین بخش این بوم هم شامل مشخص کردن تاکتیک‌ها و تمام اقداماتی می‌شود که شما برای رسیدن به هدف بازاریابی خود می‌خواهید آن‌ها را انجام دهید.

بررسی یک مثال، بوم دیجیتال مارکتینگ آغازینو

ارزش پیشنهادی: آموزش اصولی و کاربردی دیجیتال مارکتینگ در یک دوره کاملا عملی و پشتیبانی از افراد یا سازمان‌هایی که می‌خواهند کسب و کار سنتی خود را وارد بازار دیجیتال کنند.

شاید بپرسین مگر این ارزش انحصاری هست در صورتی که این همه منابع دیگر در اینترنت وجود دارد که دیجیتال مارکتینگ آموزش می‌دهند. باید بگویم که تفاوتی که آغازینو برای خودش خلق کرده این است که صرفا نیروی دیجیتال مارکتر برای سازمان‌های دیگه پرورش نمیدهد، بلکه به افراد کمک میکند در طول دوره آموزشی یک کسب و کار واقعی را در فضای آنلاین راه‌اندازی کنند و به درآمد برسند.

کانال بازاریابی: کانال بازاریابی که یکی از بخش‌های مهم بوم دیجیتال مارکتینگ است، در آغازینو شامل اینستاگرام و وب‌سایت می‌شود و از این طریق با مخاطبان خود در ارتباط است.

مخاطب هدف: مخاطبان هدف آغازینو تمام کسانی هستند که می‌خواهند کسب و کار سنتی خود را وارد فضای دیجیتال کنند.

سفر مشتری: مخاطبان ما از طریق اینستاگرام یا سرچ کردن در گوگل و رسیدن به وب سایت با آغازینو آشنا می‌شوند، به پست‌های اینستاگرام یا مقالات و محتوای سایت علاقمند می‌شوند و اگر این مطالب برایشان مفید بود ترغیب به خرید شده و در نهایت اقدام می‌کنند به خرید دوره مدنظرشان.

هدف گذاری: هدف‌های هر سازمان با توجه به نوع کسب و کاری که دارد می‌تواند متفاوت باشد. در اینجا یکی از اهدافی که می‌شود طبق مدل اسمارت برای شرکتمان تعریف کنیم این است: فروش دوره جامع دیجیتال مارکتینگ به ۳۰ نفر در یک ماه آینده از طریق سایت.

شاخص کلیدی عملکرد: تعداد فالوئرهای اینستاگرام، تعداد یوذرهایی که وارد سایت شده‌اند یا تعداد افرادی که از مقالات وارد صفحه خرید دوره می‌شوند، بخشی از KPI مشخص شده در آغازینو هستند که برای رسیدن به هدف نهایی، یعنی فروش دوره‌ها مورد ارزیابی قرار می‌گیرند.

معیارهای اندازه گیری: از آنجایی که آغازینو در سایت و اینستاگرام فعالیت دارد، این بخش از بوم دیجیتال مارکتینگ به ابزارهای تحلیل سایت و اینستاگرام اختصاص داده می‌شود.

کلام پایانی

در این مقاله سعی کردیم با بیان مثال‌هایی ساده، بوم دیجیتال مارکتینگ را به شما آموزش دهیم. می‌بینید که با نوشتن تمام این مراحل می‌توانید یک دید کلی و در عین حال دقیق به کسب و کاری که می‌خواهید شروع کنید داشته باشید و بتوانید برای هر قسمت از آن به درستی برنامه‌ریزی کنید. اگر در هر کجای این بوم سوالی دارید می‌توانید آن را در قسمت نظرات با ما در میان بگذارید تا به آن پاسخ دهیم.

اکتبر 7, 2020

0 پاسخ به "بوم دیجیتال مارکتینگ چیست؟+2نمونه بوم و مثال کامل"

    ارسال یک پیام

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    به شما وفا داریم ، طراحی شده با مقدار زیادی 💜 توسط آنلاینر.
    دوره دهم توراهه ، جا نمونی... 😉
    دریافت مشاوره رایگان و خرید دوره